Dùng Hà Thủ Ô đúng cách

* Tôi thường sử dụng hà thủ ô phơi khô rồi nấu nước uống hằng ngày thay cho nước trà, như vậy thì có tác dụng tốt hay xấu, xin nhà chuyên môn cho tôi biết, cám ơn nhiều!
- Trả lời:
Theo như ông hỏi, có thể ông đã dùng hà thủ ô trắng, là loại có mọc nhiều ở trong nước (ở các tỉnh miền Trung và miền Đông Nam Bộ). Còn loại hà thủ ô có nhiều trên thị trường là hà thủ ô đỏ, trong nước cũng có nhưng ít (thường mọc ở các tỉnh phía Bắc như Nghệ An, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang...). Cả hai loại hà thủ ô đỏ và hà thủ ô trắng đều thuộc họ dây leo, và bộ phận thường được dùng để chữa bệnh là phần củ.
Theo y học cổ truyền, hà thủ ô có vị chát, ngọt, đắng (loại trắng thường đắng khó uống), có công dụng chữa đau lưng, nhức mỏi, bổ can thận, cảm sốt, khí hư bạch đới... Có truyền thuyết cho rằng, hà thủ ô chữa trị tóc bạc sớm, giúp đen tóc, đen râu, nhưng phải dùng trong thời gian dài (từ 1 năm trở lên).
Trở lại câu hỏi của ông, cần lưu ý rằng, nếu dùng hà thủ ô không đúng cách, chưa qua sao chế, mà để vậy đem phơi khô rồi nấu nước uống hằng ngày thay trà như ông nói, thì không có lợi. Nếu dùng lâu dài như thế thì chất chát có trong hà thủ ô sẽ gây viêm thận, bí tiểu. Thường người ta sao chế hà thủ ô rồi mới dùng. Ông có thể dùng theo cách này: dùng 1 kg củ hà thủ ô trắng, cạo sạch vỏ, đập nát, bỏ tim, rồi ngâm với nước vo gạo để trong một đêm, sau đó cho cùng 1 kg đậu đen vào nồi, cho nước ngập đầy, nấu sôi trong 4 giờ, sau đó để cạn tự do, rồi lấy hà thủ ô đem phơi khô, để dành dùng dần. Mỗi ngày dùng 50 gr đem nấu nước uống. Ngoài ra, còn nhiều cách khác trong việc sử dụng hà thủ ô.
Thân chào!
Lương y Nguyễn Công Đức(Đại học Y Dược, TP.HCM)